Mẹo học Ngữ Văn

📝 Bước 1: Xác định cảm hứng chủ đạo của bài thơ Đọc toàn bài để nhận ra mạch cảm xúc bao trùm: ngợi ca, say mê, khẳng định lý tưởng, khát vọng sống, vẻ đẹp con người – thiên nhiên,… 📝 Bước 2: Phân tích các biểu hiện của phong cách lãng mạn Dựa vào các đặc trưng sau: Khẳng định cái cao cả, phi thường và phủ định thực tại tầm thường, tù túng. Sáng tạo trong tổ chức hình thức bài thơ. Thế giới thơ giàu trí tưởng tượng. Thế giới nội tâm với những cảm xúc mạnh mẽ, khoáng đạt, tinh tế. Sử dụng các yếu tố tương phản, đối lập. 📝 Bước 3: Đánh giá – nhận xét Từ các biểu hiện trên, kết luận bài thơ có đậm chất lãng mạn không và phong cách ấy đóng góp gì cho giá trị tác phẩm. 🌷 Ví dụ: Phân tích biểu hiện phong cách lãng mạn trong Vội vàng – Xuân Diệu Bước 1: Cảm hứng chủ đạo Bài thơ tràn ngập cảm hứng ngợi ca sự sống rực rỡ, khát vọng sống vội, sống hết mình, yêu đời cuồng nhiệt. → Một nguồn cảm xúc trẻ trung, mãnh liệt – rất tiêu biểu cho thơ lãng mạn. Bước 2: Các phương diện th...

  1. Phong cách cổ điển Là loại phong cách sáng tác (hình thành từ thời trung đại), hướng đến tiêu chuẩn riêng về cái đẹp, chi phối sáng tác và cách tiếp nhận thơ văn: sùng cổ, trọng sự hài hoà, cân đối, thanh đạm; xem “thiên nhiên” là chuẩn mực của mọi vẻ đẹp . Đặc điểm cơ bản: Đề tài cao nhã và hình mẫu lí tưởng; tôn trọng tính ước lệ, quy phạm, uyên bác… Nội dung, các phương thức và phương tiện biểu hiện mang tính quy phạm. 2. Cách xác định phong cách cổ điển Bước 1. Xác định các biểu hiện của phong cách cổ điển. Bước 2. Phân tích biểu hiện của phong cách cổ điển. Phương diện nội dung: đề tài, chủ đề, cảm hứng, tư tưởng. Phương diện hình thức: thể thơ, không gian, thời gian, hình tượng thơ, ngôn ngữ, hình ảnh, giọng điệu. Bước 3. Đánh giá, nhận xét. 3. Ví dụ: Phân tích phong cách cổ điển trong bài Nam quốc sơn hà (Lý Thường Kiệt) Bước 1. Xác định biểu hiện của phong cách cổ điển Bài thơ Nam quốc sơn hà mang đầy đủ đặc điểm của phong cách c...

1. Yếu tố tự sự: Yếu tố tự sự  là phần kể lại sự việc/ hoàn cảnh/ tâm trạng theo trình tự nhất định. Cách nhận diện: Câu thơ nào đang kể ? Nhân vật trữ tình đang kể điều gì ? Hoàn cảnh, diễn biến nào được tái hiện? 2. Yếu tố trữ tình: Yếu tố trữ tình là những từ ngữ thể hiện cảm xúc/ tâm trạng/ nỗi niềm của nhân vật trữ tình. Cách nhận diện: Các từ ngữ mang sắc thái cảm xúc Những hình ảnh gợi tâm trạng Không khí cảm xúc bao trùm đoạn thơ 3. Tác dụng của sự kết hợp yếu tố tự sự và trữ tình: Có thể sử dụng các câu mẫu sau: Tạo sự sinh động và hấp dẫn cho văn bản thơ. Giúp lời kể trở nên chân thật, có chiều sâu. Làm cảm xúc trở nên tinh tế, thấm thía hơn. Tăng sức gợi hình, gợi cảm , giúp người đọc dễ đồng cảm. Nhấn mạnh nội dung, chủ đề mà tác giả muốn truyền tải. 4. Ví dụ minh họa:  “Con xa mẹ xa quê biền biệt   Mỗi heo may như tiếng nhắc buồn   Thương chống chếnh dây bìm gãy ngọn   Con hàng đêm giấc ngủ ch...

  1. Chí Phèo: bi kịch người nông dân bị tha hóa Nam Cao đã mở đầu truyện bằng hình ảnh Chí Phèo say rượu, vừa đi vừa chửi. Chí chửi tất cả, từ trời đến đời, từ đời đến cả làng Vũ Đại, rồi đến “cha đứa nào không chửi nhau với hắn” , đến “đứa chết mẹ nào đẻ ra thân hắn” . Nhưng cái mà hắn nhận được là âm thanh lũ chó cắn xôn xao trong xóm. Chí chửi nhưng không có người nghe chửi và không có ai chửi lại. Vào truyện như vậy là độc đáo. Bằng cách này, Nam Cao tạo ra một kẻ say rượu vừa quen vừa lạ, mở ra một Chí Phèo “không biết ai đã đẻ ra” , một con người mồ côi và cô độc. Chửi là con đường giao tiếp của Chí với cộng đồng, để được đối thoại với cõi người nhưng cái cõi người đó quá mênh mông nên không một ai đáp lại, chỉ có con vật trả lời. Tiếng chửi kia chính là tiếng nói đau thương của một con người tự bên trong vẫn ý thức được bi kịch của mình: sống ở làng Vũ Đại nhưng không phải dân của làng, sống giữa cuộc đời nhưng không phải con người. Hẳn là Chí Phèo không muốn nghĩ đến điề...

🔶 Bước 1: Chỉ ra biện pháp tu từ và giải thích vì sao • Xác định biện pháp tu từ được sử dụng. • Giải thích ngắn gọn vì sao đó là biện pháp tu từ ấy dựa trên dấu hiệu nhận biết. 🔶 Bước 2: Phân tích tác dụng/ hiệu quả của biện pháp tu từ ✨ Công thức: ➤ Tăng sức gợi hình, gợi cảm, sinh động, hấp dẫn, ấn tượng cho câu văn/ câu thơ. ➤ Thêm vào tác dụng riêng của từng biện pháp tu từ (nếu có). ➤ Nhấn mạnh nội dung quan trọng trong câu văn/ câu thơ có biện pháp tu từ ấy. ➤ Qua đó, tác giả bày tỏ thái độ/ tình cảm/ cảm xúc gì? 🌿 Ví dụ minh họa 📌 Ví dụ 1  “Anh vẫn đứng lặng im như bức thành đồng   Như đôi dép dưới chân anh giẫm lên bao xác Mĩ”             (Dáng đứng Việt Nam – Lê Anh Xuân) ▪ Biện pháp tu từ: ➡ So sánh , vì dáng đứng của “anh” được ví với bức thành đồng và với đôi dép giẫm lên xác Mĩ. ▪ Tác dụng: • Làm câu thơ tăng sức gợi hình, gợi cảm, trở nên sinh động và giàu ấn tượng. • Nhấn mạnh dáng đứng hiên ngang, oai hùn...

  1) Đề tài: Đề tài là hiện tượng hoặc phạm vi đời sống được phản ánh trong tác phẩm văn học. Trả lời cho câu hỏi: 👉  Tác phẩm viết về cái gì/ ai/ hiện tượng nào/ hiện thực nào?... 2) Chủ đề: Chủ đề là vấn đề chính, vấn đề trọng tâm được nhà văn đặt ra trong tác phẩm. Trả lời cho câu hỏi: 👉  Tác phẩm thể hiện/ đề cập vấn đề gì? 3) Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, cảm xúc chủ yếu xuyên suốt tác phẩm. Trả lời cho câu hỏi: 👉 Tác giả thể hiện cảm xúc, thái độ gì trước hiện thực cuộc sống được phản ánh trong tác phẩm? 4) Tư tưởng: Tư tưởng là nhận thức, thái độ, quan điểm của tác giả đối với những vấn đề thể hiện trong tác phẩm. Trả lời cho câu hỏi: 👉  Tác phẩm thể hiện nhận thức, thái độ, quan điểm gì của tác giả với vấn đề được đề cập? 🌿 Ví dụ minh họa: Truyện Kiều – Nguyễn Du Đề tài: người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Chủ đề: số phận bất hạnh và phẩm chất tốt đẹp của Thúy Kiều. Cảm hứng chủ đạo:   trân trọng vẻ đẹp c...